Over Ab Steenbeek en Joop Stoffels....

  bakenessergracht 28             bakenessergracht 
   Aan de Bakenessergracht 28 in Haarlem, op de hoek van de Kalverensteeg en het Goudsmidspleintje had Ab Steenbeek zijn smederij.

 

 "Ik kwam in 1967 in Haarlem wonen, want ik ging daar werken bij Uitgeverij de Spaarnestad en
korte tijd later als etaleuse bij Gerzon in de Grote Houtstraat. Via een jongen uit Haarlem-Noord
waarmee ik bevriend was, vond ik een kamer op de zolder van een herenhuis op de Nieuwe Gracht.
Deze kennis bracht mij ook in contact met de man die later mijn echtgenoot werd.
Hij woonde al op de Bakenessergracht en later ben ik bij hem ingetrokken.

Aan de gracht heb ik ook Ab Steenbeek leren kennen. Zoals met iedereen maakte Ab
ook met mij graag een praatje en in zijn ouderwetse smidse was het een drukte van belang.
Je ging daar echt terug in de tijd. Toen al vond ik dat heel boeiend. Ab was een van de laatste
ambachtelijke smeden in Haarlem en gespecialiseerd in een soort kunstzinnig smeedwerk,
hekken en zo. Prachtige ornamenten maar ook gewoon kachels. Paarden? dat weet ik niet meer,
misschien wel af en toe, want vlakbij, net over het Spaarne, ik geloof in de Leliestraat
achter de Kerkhofstraat was nog een oude stadsboerderij.

Omdat ik graag tekende nodigde hij mij in de zomer van 1967 uit om naar zijn atelier
boven de smidse, grenzend aan het Goudsmidspleintje, te komen om daar te tekenen met een
groep mensen die hij daar af en toe uitnodigde om er te komen werken.
Heel informeel werd daar geschilderd en getekend, soms naar een model,
maar meestal een stilleven of elkaar.

Ab Steenbeek was van dezelfde leeftijd als Joop Stoffels, misschien zelfs iets ouder.
Joop was ook bij die tekenavonden aanwezig maar wij kenden elkaar toen nog niet.
Het gezelschap tekenaars bestond uit een aantal oudere ervaren kunstenaars,
waar erg tegen werd opgekeken waaronder ook Joop.
En dan waren er de beginners zoals ik, die meestal weer wat jonger waren.

Wie ik me goed kan herinneren uit die tijd was Herman Stoel. Die was meer van mijn leeftijd
en daar praatte je dan makkelijker mee. Herman kwam mij wel eens opzoeken in de etalage van Gerzon
en zong dan, zichzelf begeleidend met zijn gitaar, een liedje voor mij a la Boudewijn de Groot.
Tot vermaak van iedereen in die winkel, maar dit terzijde.

Ab Steenbeek stelde de ruimte boven de smidse op het Goudsmidspleintje belangeloos ter beschikking
aan zijn schilderende vrienden, waaronder zeker weten ook Roelof Klein en Jozef Santen.  
Die bijeenkomsten boven de smidse van Ab behoren ook tot de historie van Joop, want hier ontstond
een vaste kern die naast de lidmaatschappen van onder meer KZOD ,De 8, en De Ark
(ook daar was Joop werkzaam) de typische Haarlemse School van Henri F. Boot vertegenwoordigden.
 
Ik weet zeker dat Joop Stoffels Ab Steenbeek vele malen in die ruimte boven de smidse heeft
geportretteerd. Gek genoeg kwam Ab niet bij De Acht of bij KZOD en ook niet in de Waag of de Ark.
Voor al die kringen waren namelijk ballotages en daar had Ab geloof ik niet zo'n zin in.
Ook kwam Ab niet bij Joop thuis. Ook niet bij mij trouwens. Joop bracht wel eens bevriende kunstenaars
mee naar mijn huis. Dan kwam ik terug van de avondschool waar ik de tekenakte deed en
dan zaten al die mannen samen met mijn man aan de borrel. Allemaal mannen met petten op en zo.
Mijn man vond dat wel leuk maar ik wat minder want ik was moe en wou graag naar bed.
Joop had dat altijd haarfijn door en dan ging het gezelschap naar zijn huis.

De atelierruimte van Ab die gedeeltelijk boven de smidse lag, was erg groot.
Je kwam er vanaf het Goudsmidspleintje via een hofje met een poort. Daarin weer een deur
en dan van buitenaf een trap naar boven. In de tekenruimte stond een potkachel en allerlei
verdorde planten en bloemen in vazen, beschimmeld fruit. Allemaal restanten van stillevens.
Iedereen nam zijn eigen spullen mee en er was koffie en koek dat iemand had meegebracht.
Ook werden er wel eens laat een of meerdere flessen wijn opengetrokken en dan werd er tot
diep in de nacht gepraat over van alles en nog wat. Hoeveel mensen er waren? 
 Ik denk per bijeenkomst tussen de tien en de twintig.

Inmiddels waren mijn partner en ik getrouwd. We woonden in de Kerkhofstraat en ik kwam 
niet zo vaak meer in Ab's atelier. Wel kwam ik nog regelmatig bij hem buurten met mijn dochtertje
in de kinderwagen wat hij heel leuk vond. Ook bezocht ik andere oude bekenden op de
Bakenessergracht en was er redelijk vaak te vinden.

In de Kerkhofstraat woonde Joop Stoffels bij ons aan de overkant.
Joop had er een mooi zelfgebouwd atelier en dat was beslist een uitkomst. Hij zag mijn werk en wilde
me wel helpen. Ook mocht ik in zijn atelier werken, ook als hij er niet was. Ik vond dat een hele eer.

Na onze verhuizing ben ik zowel Joop Stoffels als Ab Steenbeek uit het oog verloren.
De laatste keer dat ik Ab zag was in de winter van 1982 /83 of daaromtrent...
Ik had net een nieuwe baan als docent in Leiden en reisde op en neer. Op een dag kwam ik op het idee
om onderweg even uit te stappen en naar de Bakenessergracht te lopen. Ab zat moederziel alleen in een
kil en klein optrekje boven de opslagplaats van zijn smidse. In zijn echte huis woonden allerlei andere mensen.
Heel raar. Hij zei dat hij zijn huis had "weggegeven". De smidse was er ook niet meer.
Het was een verdrietige Ab. Ik vertelde hem dat ik Joop niet meer kon bereiken, zo weinig van hem hoorde
en dat hij zich niet aan zijn afspraken hield. Ab liet doorschemeren dat ik alles maar beter kon laten rusten. 
Dat deed ik toen maar. Als je jong bent, ben je zo onnozel. Nu zou ik dat anders aanpakken.
In 1986 of 1987 moet het geweest zijn dat ik de stoute schoenen heb aangetrokken om
beide vrienden en kunstenaars weer eens op te zoeken. Maar helaas bleken zowel Ab Steenbeek
als Joop Stoffels te zijn overleden. Ik weet niet wie eerder ging, Joop of Ab, ik dacht Ab.

 

Van geen van beide kreeg ik een overlijdensbericht.
Uiteraard logisch, want daarvoor was ik te lang buiten beeld geweest...... "

 

                                                                                             (samengevat naar het verhaal van Chiene Vos, een leerling van Joop Stoffels)    

                                                                                          

-home-